November 19, 2024
Mieszkańcy gór od niepamiętnych czasów wydeptywali ścieżki i budowali drogi. Później zajęły się tym poszczególne majątki ziemskie, wytyczając drogi do zwożenia drewna i na potrzeby myśliwych. Niektóre nawet zamiatano, żeby pod butem myśliwego nie chrupnęła ani jedna gałązka. W latach 1883–1905 majątek we Vrchlabí wybudował na własny koszt 50 kilometrów dróg konnych, 141 kilometrów ścieżek i 71 kilometrów dróg do wywozu drewna. Tymczasem u nas co roku w listopadzie na sześć kilometrów takiej drogi spada ponad metr śniegu. Zostawiamy go w spokoju. My, dzisiejsi gospodarze górskich schronisk, żyjemy przecież z turystyki. A turystyka lubi biegać na nartach. Najchętniej właśnie po „naszej” drodze. Pozostaje wybrać środek transportu, który poradzi sobie na śniegu. Jest ich kilka. Wszystko zależy od tego, które niedogodności lepiej znosisz.
Lubię ten środek transportu. Żeby nabrać wprawy, pojechałem w Góry Izerskie na ich bieg na pięćdziesiąt kilometrów. I go ukończyłem. Moja taktyka, żeby na początku się nie zapędzać, a potem zwalniać, okazała się skuteczna. O ile za sukces uznać dotarcie do mety. Choćbyś jednak miał świetną kondycję, na biegówkach nie wciągniesz na górę ani zapasów, ani czterech rodzin z bagażami. Zjechać się da, i to aż na parking. Gdy jestem na recepcji, chętnie tłumaczę, którędy jechać. Na mapach się jednak nie znam, więc wyciągam biednych gości przed hotel i rytmicznie macham prawą ręką w stronę doliny. Robi się z tego groteska, gdy mgła jest tak gęsta, że nie widzimy siebie nawzajem, a co dopiero doliny.
Ten pojazd ma swój urok i łatwo mu ulec. Jest szybki, a zimą na tutejszych drogach nie grożą ci ani samochody, ani autobusy, ani tramwaje. Wygląda też na bardzo stabilny. Tylko wygląda. Mnie udało się go przewrócić. Wiozłem wtedy gości. Ściślej mówiąc, dwie dziewczyny i załadowane po brzegi sanie. Było wcześnie rano i przysięgam, że kiedy wsiedliśmy na skuter, przez wszystkie te czapki i rękawiczki czułem zapach świeżo umytych włosów.
Dokładnie po pięciuset metrach wysypałem obie dziewczyny wraz z ich zapachem ze zbocza prosto w głęboki śnieg. Skuter na szczęście zrobił o dwa fikołki mniej niż nasza trójka, więc nikomu nic się nie stało. Wykopałem ze śniegu najpierw siebie, potem dziewczyny, wszystkie bagaże, a na końcu telefon. Zadzwoniłem po naszego kierowcę. Przyjechał, postawił skuter na gąsienicy, odpalił i powoli dodając gazu, po mistrzowsku wyprowadził go z zaspy. Taki podziw w oczach kobiet widziałem chyba tylko w pierwszym rzędzie na koncercie Eda Sheerana.
Pierwszy raz słyszysz tę nazwę? Dla uproszczenia mówimy na niego ratrak. Oszczędza to mnóstwo czasu. Na stronie dostawcy czytam, że pierwsze egzemplarze zjechały z taśm Hägglundsa na początku lat siedemdziesiątych i że pojazdy te do dziś dowodzą swojej niezawodności od Ameryki Północnej aż po najsurowszy kontynent, Antarktydę. Pod warunkiem, że nie pęknie gumowa gąsienica. W piątek wieczorem. Piątkowy wieczór to czas mistyczny.
Po pierwsze, zaraz po nim następuje sobotni poranek, kiedy zaczyna się całodzienne wożenie gości w górę i w dół. Po drugie, wszyscy serwisanci są już w domu albo wyjechali na weekend i nie można się do nich dodzwonić. Trzeba więc wymienić gąsienicę samemu. Robi się to tak, że w garażu spotyka się pięciu zaradnych facetów i jedna fajtłapa (ja). Zaradni wysyłają jeden drugiego po podnośnik, klocki do podłożenia, stalowe pręty, ręczną wciągarkę, łańcuchy i tak dalej. Fajtłapę wysyłają po piwo. Dzięki temu przez chwilę czuje się przydatny. Ostatni raz.
Kiedyś poskarżyłem się żonie, że nie rozumiem, dlaczego niektórzy ludzie mają smykałkę do mechaniki, a ja nie. Powiedziała, że nie mogę mieć wszystkiego. Zapytałem, co w takim razie mam. Po dwóch minutach niezręcznego milczenia wyszedłem obrażony. Bo ja zawsze tylko się gapię. Ci faceci wiedzą, co gdzie zaczepić, gdzie koniecznie przyłożyć, a gdzie pod żadnym pozorem nie uderzać. Dowiedziałem się, że jeśli coś podeprą tak, jak to nazywają „na sýkorky”, spadnie ci to na głowę. Jeśli zaś gąsienica zwisa w niewłaściwym miejscu, mówią na to „worek”.
Dowiedziałem się, do czego służy ta cała wciągarka. I że kiedy po raz dwudziesty podniesiemy Hägglundsa, coś pociągniemy i coś podważymy, gąsienica wskoczy na koła i maszyna ruszy. Wróciłem do domu, z entuzjazmem obudziłem Luckę i wszystko jej opowiedziałem. Słuchała „z entuzjazmem”.
W książce Toulky Krkonošskou minulostí (Wędrówki przez przeszłość Karkonoszy) mój ulubiony pan Lokvenc opisuje, jak surowe warunki zmuszały mieszkańców górskich schronisk do wzajemnej pomocy. Odwiedzali się i pomagali sobie, również dlatego, że często byli ze sobą spokrewnieni. Tak było zawsze i tak jest do dziś. Przy wymianie gąsienicy pomagali ludzie z czterech okolicznych schronisk. Przy przewożeniu gości w górę i w dół czasem pomaga sobie nawet dziesięć różnych firm i gospodarzy.
Cieszy mnie, że zwyczaje skromnych mieszkańców tego surowego zakątka trwają tak samo jak piękno gór dookoła.


Regularnie odwiedzamy Hotel Friesovy boudy i zawsze doceniamy świetne jedzenie, miłą obsługę, doskonałą strefę wellness, udogodnienia dla dzieci oraz piękne widoki.
Filip S.
Mieliśmy wspaniały pobyt w pięknym i spokojnym otoczeniu, z doskonałym jedzeniem, w tym śniadaniami z lokalnych produktów, miłą obsługą oraz czystym i komfortowym zakwaterowaniem.
Helena
Pobyt przerósł wszelkie oczekiwania dzięki pięknemu położeniu, doskonałemu jedzeniu, świetnej strefie wellness, czystemu zakwaterowaniu oraz serdecznemu podejściu personelu.
Z. Roubalová